ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ, στις 5 Νοεμβρίου 2007, ανακοινώνεται επίσημα η ανάπτυξη του Android, μιας νέας πλατφόρμας λογισμικού για φορητές συσκευές, και ιδρύεται παράλληλα η Open Handset Alliance. Πρόκειται για μια διεθνή κοινοπραξία κατασκευαστών κινητών τηλεφώνων, εταιρειών τηλεπικοινωνιών, κατασκευαστών ημιαγωγών και εταιρειών λογισμικού, με κοινό στόχο την ανάπτυξη μιας ανοικτής πλατφόρμας για την επόμενη γενιά κινητών συσκευών.

Στην αρχική ανακοίνωση συμμετείχαν περισσότερες από 30 εταιρείες — συνολικά 34 ιδρυτικά μέλη — μεταξύ των οποίων η Google, η HTC, η Motorola, η Samsung, η Qualcomm, η Intel και η T-Mobile. Η πρωτοβουλία δεν αφορούσε την κατασκευή ενός συγκεκριμένου κινητού τηλεφώνου, αλλά τη δημιουργία ενός κοινού τεχνολογικού υπόβαθρου που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από διαφορετικούς κατασκευαστές και παρόχους.

Η γέννηση του Android

Η ιστορία του Android είχε ξεκινήσει αρκετά χρόνια νωρίτερα. Το 2003 ιδρύθηκε η εταιρεία Android Inc. από τους Andy Rubin, Rich Miner, Nick Sears και Chris White. Η αρχική τους ιδέα αφορούσε την ανάπτυξη λογισμικού για έξυπνες ψηφιακές συσκευές, με αρχικό προσανατολισμό τις ψηφιακές κάμερες. Σύντομα, όμως, οι ιδρυτές αντιλήφθηκαν ότι οι μεγαλύτερες προοπτικές βρίσκονταν στην αναδυόμενη αγορά των smartphones.

Το 2005, η Google εξαγόρασε την Android Inc. και ενσωμάτωσε την ομάδα της στην εταιρεία. Ο Andy Rubin ανέλαβε κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη της νέας πλατφόρμας, η οποία σταδιακά εξελίχθηκε σε ένα ολοκληρωμένο λειτουργικό σύστημα για κινητά τηλέφωνα. Η Google δεν επιδίωκε απλώς να κατασκευάσει ένα δικό της smartphone. Ήθελε να δημιουργήσει ένα οικοσύστημα που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί από πολλούς κατασκευαστές, προσφέροντας κοινή βάση για εφαρμογές, υπηρεσίες και υλικό.

Η ανακοίνωση της 5ης Νοεμβρίου 2007 δεν συνοδεύτηκε από την κυκλοφορία κάποιου εμπορικού κινητού. Η Google παρουσίασε το όραμά της για το Android και την Open Handset Alliance, ενώ το πρώτο Software Development Kit (SDK) διατέθηκε στους προγραμματιστές στις 12 Νοεμβρίου 2007. Η πρώτη εμπορική συσκευή ήρθε σχεδόν έναν χρόνο αργότερα.

Linux, Java και Dalvik: η τεχνολογική βάση

Στην καρδιά του Android βρίσκεται ο πυρήνας Linux, ο οποίος αναλαμβάνει βασικές λειτουργίες του συστήματος, όπως τη διαχείριση διεργασιών, μνήμης, οδηγών συσκευών και επικοινωνίας με το υλικό. Οι πρώτες εκδόσεις του Android βασίστηκαν στη σειρά Linux kernel 2.6 και όχι στην έκδοση 3, όπως αναφέρεται συχνά σε παλαιότερα τεχνικά κείμενα.

Η αρχιτεκτονική του Android συνδύασε τον πυρήνα Linux με ένα σύνολο βιβλιοθηκών, υπηρεσιών και εργαλείων ανάπτυξης. Οι εφαρμογές γράφονταν κυρίως στη γλώσσα Java, χρησιμοποιώντας τα ειδικά APIs του Android. Για την εκτέλεσή τους στις πρώτες γενιές της πλατφόρμας χρησιμοποιήθηκε η Dalvik Virtual Machine, μια εικονική μηχανή σχεδιασμένη ειδικά για τις απαιτήσεις των κινητών συσκευών.

Η Dalvik δεν εκτελούσε απευθείας συνηθισμένα αρχεία Java. Ο κώδικας Java μετατρεπόταν σε ενδιάμεση μορφή και στη συνέχεια σε αρχεία Dalvik Executable (.dex), τα οποία ήταν βελτιστοποιημένα για τη λειτουργία σε συσκευές με περιορισμένους πόρους. Κάθε εφαρμογή εκτελούνταν στη δική της διεργασία και στο δικό της περιβάλλον Dalvik, με στόχο την καλύτερη απομόνωση και διαχείριση των εφαρμογών.

Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο ήταν η φιλοσοφία του ανοικτού λογισμικού. Στις 21 Οκτωβρίου 2008 η Google και η Open Handset Alliance ανακοίνωσαν τη διάθεση του πηγαίου κώδικα της πλατφόρμας μέσω του Android Open Source Project (AOSP). Το μεγαλύτερο μέρος του κώδικα της πλατφόρμας διατέθηκε με άδεια Apache 2.0, ενώ ο πυρήνας Linux παρέμεινε υπό την άδεια GPLv2. Αυτό επέτρεψε σε κατασκευαστές και προγραμματιστές να προσαρμόζουν το λειτουργικό σύστημα, να δημιουργούν νέες συσκευές και να συνεισφέρουν στην ανάπτυξή του.

Η ανοικτή αυτή προσέγγιση συνέβαλε στη δημιουργία μιας ιδιαίτερα δραστήριας κοινότητας. Κατασκευαστές μπορούσαν να προσαρμόζουν το Android στις δικές τους συσκευές, ενώ ανεξάρτητοι developers ανέπτυσσαν εφαρμογές, εργαλεία και εναλλακτικές εκδόσεις του λειτουργικού συστήματος.

Το πρώτο Android smartphone

Η αναμονή έφτασε στο τέλος της τον Σεπτέμβριο του 2008, όταν παρουσιάστηκε το HTC Dream, γνωστό στην αμερικανική αγορά ως T-Mobile G1. Η συσκευή κυκλοφόρησε εμπορικά τον Οκτώβριο της ίδιας χρονιάς και αποτέλεσε το πρώτο smartphone που διέθετε το νέο λειτουργικό σύστημα.

Το HTC Dream διέθετε οθόνη αφής 3,2 ιντσών, συρόμενο φυσικό πληκτρολόγιο QWERTY, επεξεργαστή Qualcomm MSM7201A στα 528 MHz και 192 MB RAM. Έτρεχε την πρώτη εμπορική έκδοση του Android και έφερνε στο κινητό τηλέφωνο υπηρεσίες όπως το Google Maps, το YouTube, το Gmail και το Android Market, τον πρόδρομο του σημερινού Google Play.

Η σχεδίασή του ήταν χαρακτηριστική μιας μεταβατικής περιόδου: συνδύαζε την οθόνη αφής που κέρδιζε συνεχώς έδαφος με το φυσικό πληκτρολόγιο που πολλοί χρήστες εξακολουθούσαν να θεωρούν απαραίτητο. Ήταν η αρχή μιας πορείας που θα άλλαζε ριζικά τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούμε τα κινητά τηλέφωνα.

Η εξέλιξη και η εξάπλωση της πλατφόρμας

Ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα του Android ήταν η ευελιξία του. Σε αντίθεση με πλατφόρμες που συνδέονταν στενά με συγκεκριμένο κατασκευαστή, μπορούσε να προσαρμοστεί σε διαφορετικές αρχιτεκτονικές υλικού και κατηγορίες συσκευών. Έτσι, πέρα από τα smartphones και τα tablets, εμφανίστηκε σε τηλεοράσεις, ψηφιακούς αποκωδικοποιητές, συστήματα πολυμέσων, φορητές συσκευές και άλλες καταναλωτικές εφαρμογές.

Η διάδοση του Android συνοδεύτηκε από την εκρηκτική ανάπτυξη του οικοσυστήματος εφαρμογών. Το Android Market, που αργότερα μετονομάστηκε σε Google Play, έδωσε στους χρήστες τη δυνατότητα να αναζητούν και να εγκαθιστούν εφαρμογές, παιχνίδια και υπηρεσίες, ενώ οι δημιουργοί λογισμικού απέκτησαν πρόσβαση σε μια ολοένα μεγαλύτερη αγορά.

Το 2013, το Android είχε πλέον εδραιωθεί ως η κυρίαρχη πλατφόρμα στην αγορά των smartphones. Ανάλογα με την εταιρεία ερευνών και τη μέθοδο μέτρησης, το μερίδιό του στις παγκόσμιες πωλήσεις ή αποστολές συσκευών εκείνη τη χρονιά βρισκόταν περίπου στο 78–79%. Η Samsung είχε εξελιχθεί στον σημαντικότερο κατασκευαστή Android smartphones, συμβάλλοντας καθοριστικά στην εξάπλωση του λειτουργικού συστήματος.

Τον Ιούλιο του 2013 κυκλοφόρησε το Android 4.3 Jelly Bean, με βελτιώσεις στην απόδοση, υποστήριξη Bluetooth Smart και OpenGL ES 3.0. Λίγους μήνες αργότερα, στις 31 Οκτωβρίου 2013, ανακοινώθηκε το Android 4.4 KitKat, το οποίο έφερε βελτιώσεις στην εμπειρία χρήσης και στη διαχείριση μνήμης, με στόχο να λειτουργεί καλύτερα ακόμη και σε συσκευές με περιορισμένους πόρους.

Χαρακτηριστικά Android OS

Οι δυνατότητες του Android εξελίχθηκαν σημαντικά από έκδοση σε έκδοση. Τα παρακάτω χαρακτηριστικά περιγράφουν συνοπτικά τις δυνατότητες της πλατφόρμας κατά την περίοδο των εκδόσεων Android 4.x και δεν αποτελούν ενιαία λίστα προδιαγραφών για κάθε συσκευή ή κάθε έκδοση.

• Γραφικά: Υποστήριξη επιτάχυνσης γραφικών μέσω OpenGL ES. Με το Android 4.3 προστέθηκε επίσημη υποστήριξη OpenGL ES 3.0, διευρύνοντας τις δυνατότητες των εφαρμογών και των παιχνιδιών.
• Δίκτυα και συνδεσιμότητα: Ανάλογα με το υλικό της συσκευής και τον πάροχο, υποστηρίζονται τεχνολογίες κινητής τηλεφωνίας όπως GSM, EDGE, CDMA, EV-DO, UMTS και LTE, καθώς και Wi-Fi, Bluetooth και NFC. Η διαθεσιμότητα κάθε τεχνολογίας δεν είναι ίδια σε όλα τα μοντέλα.
• Πολυμέσα: Υποστήριξη πολλών μορφών ήχου, βίντεο και εικόνας, όπως MP3, AAC, WAV, MIDI, Ogg Vorbis, JPEG και PNG. Η συμβατότητα με επιμέρους codecs και μορφές εξαρτάται από την έκδοση Android και τις δυνατότητες του κατασκευαστή.
• Εξωτερικές συσκευές και αισθητήρες: Το λειτουργικό σύστημα μπορεί να συνεργαστεί με οθόνες αφής, κάμερες, δέκτες GPS, χειριστήρια παιχνιδιών και αισθητήρες όπως επιταχυνσιόμετρα, γυροσκόπια, μαγνητόμετρα και αισθητήρες πίεσης, εφόσον υπάρχουν στο αντίστοιχο υλικό.
• Αποθήκευση: Η διαχείριση αρχείων βασίζεται στις δυνατότητες του πυρήνα Linux και στις υλοποιήσεις του εκάστοτε κατασκευαστή. Η υποστήριξη εξωτερικών αποθηκευτικών μέσων και συστημάτων αρχείων, όπως FAT32 ή exFAT, εξαρτάται από τη συσκευή, την έκδοση και το κατάλληλο λογισμικό.
• Multi-touch: Η υποστήριξη χειρισμού με περισσότερα από ένα δάκτυλα εξελίχθηκε στις πρώτες εκδόσεις του Android και έγινε βασικό χαρακτηριστικό των σύγχρονων οθονών αφής. Δεν τεκμηριώνεται ότι η αρχική απουσία της οφειλόταν σε αφαίρεση από τον πυρήνα για να αποφευχθούν διαφωνίες με την Apple.
• Εφαρμογές: Οι εφαρμογές αναπτύσσονταν κυρίως με Java και τα APIs του Android. Στις πρώτες γενιές χρησιμοποιούσαν τη Dalvik Virtual Machine, ενώ αργότερα η πλατφόρμα πέρασε στο Android Runtime (ART).
• Βιντεοκλήσεις: Η δυνατότητα εξαρτάται από τις εφαρμογές και τις υπηρεσίες που είναι εγκατεστημένες στη συσκευή. Δεν αποτελεί αυτόνομη λειτουργία που παρέχεται υποχρεωτικά από κάθε έκδοση του λειτουργικού συστήματος.
• Multitasking: Το Android υποστηρίζει την ταυτόχρονη εκτέλεση πολλών διεργασιών και εφαρμογών, με διαχείριση μνήμης και πόρων από το λειτουργικό σύστημα.
• Αναγνώριση φωνής: Η φωνητική αναζήτηση και οι φωνητικές εντολές εξελίχθηκαν σταδιακά, ενώ η μετατροπή κειμένου σε ομιλία (Text-to-Speech) υποστηρίχθηκε μέσω των αντίστοιχων υπηρεσιών και APIs.

Από μια φιλόδοξη προσπάθεια τεσσάρων προγραμματιστών μέχρι μια πλατφόρμα που χρησιμοποιείται σε δισεκατομμύρια συσκευές, το Android αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα κεφάλαια στην ιστορία της σύγχρονης πληροφορικής. Η ανακοίνωση της 5ης Νοεμβρίου 2007 δεν έφερε απλώς ένα νέο λειτουργικό σύστημα. Έθεσε τις βάσεις για ένα ολόκληρο οικοσύστημα συσκευών, εφαρμογών και υπηρεσιών που άλλαξε για πάντα την καθημερινή μας σχέση με την τεχνολογία.