ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ, 22 Οκτωβρίου 1938, ο Chester Carlson (1906–1968) και ο φυσικός Otto Kornei πετυχαίνουν ένα σημαντικό ορόσημο στην ιστορία της αναπαραγωγής εγγράφων: δημιουργούν την πρώτη επιτυχημένη εικόνα με τη μέθοδο που θα εξελιχθεί στην ξηρογραφία (xerography).

Xerox Machine Model A: ένα από τα πρώτα φωτοτυπικά που βασίστηκαν στην ξηρογραφία

Ο Carlson ήταν Αμερικανός εφευρέτης και δικηγόρος με ειδίκευση στις ευρεσιτεχνίες. Η καθημερινή του εργασία απαιτούσε τη δημιουργία πολλών αντιγράφων εγγράφων, μια διαδικασία που εκείνη την εποχή μπορούσε να είναι αργή, δύσκολη και δαπανηρή. Έτσι, άρχισε να αναζητά μια διαφορετική μέθοδο, η οποία δεν θα βασιζόταν στις συμβατικές φωτογραφικές τεχνικές.

Η έρευνά του επικεντρώθηκε στα ηλεκτροστατικά φορτία και στα φωτοαγώγιμα υλικά, των οποίων οι ηλεκτρικές ιδιότητες μεταβάλλονται όταν εκτίθενται στο φως. Για τα πειράματά του συνεργάστηκε με τον Otto Kornei και χρησιμοποίησε ένα αυτοσχέδιο εργαστήριο στην Αστόρια του Κουίνς, στη Νέα Υόρκη.

Στις 22 Οκτωβρίου 1938, οι δύο ερευνητές χρησιμοποίησαν μια μεταλλική πλάκα από ψευδάργυρο, καλυμμένη με θείο. Ο Kornei έγραψε με μελάνι πάνω σε μια γυάλινη πλάκα τις λέξεις και την ημερομηνία «10-22-38, ASTORIA». Αφού φόρτισαν ηλεκτροστατικά την επιφάνεια του θείου και την εξέθεσαν στο φως, χρησιμοποίησαν λεπτή σκόνη για να εμφανίσουν την εικόνα. Το αποτύπωμα μεταφέρθηκε στη συνέχεια σε χαρτί με επίστρωση κεριού.

Η μικρή αυτή εικόνα αποτέλεσε ένα καθοριστικό βήμα στην εξέλιξη της ξηρογραφίας. Το πρωτότυπο φυλάσσεται σήμερα στο Ινστιτούτο Smithsonian, ως τεκμήριο μιας ανακάλυψης που θα άλλαζε τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι αναπαράγουν και διαχειρίζονται έγγραφα.

«10-22-38, ASTORIA»

Ο Carlson κατοχύρωσε την εφεύρεσή του με την ευρεσιτεχνία US 2.297.691, η οποία εκδόθηκε στις 6 Οκτωβρίου 1942 με τίτλο «Electrophotography». Εκείνη την περίοδο η μέθοδος ήταν γνωστή ως ηλεκτροφωτογραφία. Η ονομασία «ξηρογραφία» καθιερώθηκε αργότερα και προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις «ξηρός» και «γραφή».

Η εμπορική αξιοποίηση της εφεύρεσης δεν ήταν καθόλου εύκολη. Για χρόνια, ο Carlson προσπαθούσε να πείσει εταιρείες να επενδύσουν στην ιδέα του, όμως συναντούσε επανειλημμένες αρνήσεις. Η τεχνική χρειαζόταν περαιτέρω έρευνα και σημαντικές βελτιώσεις, ώστε να μετατραπεί από ένα εργαστηριακό πείραμα σε πρακτική λύση για την καθημερινή εργασία.

Το 1944, το Battelle Memorial Institute συμφώνησε να συνεργαστεί με τον Carlson για την ανάπτυξη της τεχνολογίας. Το 1947, η εταιρεία Haloid, που δραστηριοποιούνταν στην παραγωγή φωτογραφικού χαρτιού, απέκτησε τα δικαιώματα ανάπτυξης φωτοτυπικών συσκευών βασισμένων στην εφεύρεσή του.

Το 1948, η Haloid και το Battelle παρουσίασαν δημόσια τη νέα τεχνολογία, ενώ το 1949 κυκλοφόρησε το Xerox Model A. Η συσκευή αποτέλεσε ένα πρώιμο εμπορικό βήμα προς την αξιοποίηση της ξηρογραφίας, αλλά δεν ήταν ακόμη το εύχρηστο αυτόματο φωτοτυπικό που θα έκανε την τεχνολογία ευρέως γνωστή. Η λειτουργία της απαιτούσε αρκετές χειροκίνητες ενέργειες.

Η μεγάλη αλλαγή ήρθε το 1959 με το Xerox 914, ένα φωτοτυπικό που μπορούσε να παράγει γρήγορα αντίγραφα σε κοινό χαρτί και γνώρισε εντυπωσιακή εμπορική επιτυχία. Η Haloid είχε ήδη αρχίσει να συνδέει το όνομά της με τη νέα τεχνολογία και το 1961 μετονομάστηκε σε Xerox Corporation.

Η ιστορία της ξηρογραφίας δεν αφορά μόνο τα φωτοτυπικά μηχανήματα. Η Xerox συνέβαλε σημαντικά και στην εξέλιξη της πληροφορικής, με ερευνητικές και τεχνολογικές καινοτομίες που επηρέασαν τον τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρούμε με τους υπολογιστές. Όλα ξεκίνησαν από ένα μικρό εργαστήριο στην Αστόρια και μια εικόνα με τέσσερα ψηφία, μια ημερομηνία και το όνομα μιας γειτονιάς.

Chester Carlson ξηρογραφία