ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ, 02 Οκτωβρίου 1986, η Microsoft κυκλοφορεί το Microsoft Works για Macintosh, μια διαφορετική προσέγγιση στο λογισμικό παραγωγικότητας που συνδύαζε σε ένα ενιαίο περιβάλλον εργαλεία τα οποία μέχρι τότε συνήθως απαιτούσαν ξεχωριστά προγράμματα.

Επεξεργασία κειμένου, λογιστικά φύλλα και βάσεις δεδομένων βρίσκονταν πλέον κάτω από την ίδια «στέγη». Το Works δεν είχε ως στόχο να ανταγωνιστεί τα μεγάλα, εξειδικευμένα πακέτα εφαρμογών σε επίπεδο δυνατοτήτων. Η δύναμή του ήταν αλλού: να προσφέρει πολλά βασικά εργαλεία, με απλό τρόπο και μικρές απαιτήσεις.

Και αυτή ακριβώς η φιλοσοφία θα το ακολουθούσε για περισσότερες από δύο δεκαετίες. 💾

Από το AppleWorks στο Microsoft Works

Η ιδέα δεν ήταν καινούργια. Το AppleWorks, που είχε εμφανιστεί το 1984 για το Apple II, είχε ήδη δείξει πόσο πρακτικό μπορούσε να είναι ένα ολοκληρωμένο πακέτο που συγκέντρωνε επεξεργασία κειμένου, spreadsheet και database.

Η Microsoft όμως είχε μπροστά της μια διαφορετική ευκαιρία. Το λογισμικό που θα εξελισσόταν σε Works ξεκίνησε ως MouseWorks, ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα που είχε σχεδιαστεί από τον πρώην εργαζόμενο της Apple Don Williams, με τη συμμετοχή του Rupert Lissner. Στόχος ήταν να δημιουργηθεί ένα προϊόν που θα μπορούσε να σταθεί απέναντι στην επιτυχία του AppleWorks.

Το 1986 η Microsoft απέκτησε την άδεια του προϊόντος και το MouseWorks μετατράπηκε στη βάση πάνω στην οποία χτίστηκε το Microsoft Works. Αρχικά η ιδέα ήταν να δημιουργηθεί ένα μικρότερο και λιγότερο απαιτητικό πακέτο παραγωγικότητας, κατάλληλο ακόμη και για τα μικρά laptops της εποχής, όπως το TRS-80 Model 100.

Τελικά, το Works βρήκε τη δική του θέση στην αγορά. Και αντί να αποτελέσει απλώς μια «μικρή έκδοση» κάποιου μεγαλύτερου προϊόντος, εξελίχθηκε σε ξεχωριστό και ιδιαίτερα δημοφιλές πακέτο οικιακής και προσωπικής παραγωγικότητας.

Το Macintosh ήταν η αρχή

Η πρώτη έκδοση του Microsoft Works κυκλοφόρησε για Macintosh τον Οκτώβριο του 1986. Η Microsoft επιβεβαιώνει συγκεκριμένα ότι το προϊόν άρχισε να διατίθεται στις 2 Οκτωβρίου 1986.

Η προσέγγιση ήταν ιδιαίτερα ταιριαστή με τη φιλοσοφία του Macintosh. Αντί ο χρήστης να πρέπει να αγοράσει και να μάθει διαφορετικές εφαρμογές, είχε ένα ενιαίο περιβάλλον μέσα από το οποίο μπορούσε να γράψει ένα κείμενο, να δουλέψει με αριθμούς ή να οργανώσει δεδομένα.

Για τα δεδομένα ενός υπολογιστή της δεκαετίας του ’80, αυτή η οικονομία σε χώρο, μνήμη και πολυπλοκότητα είχε τεράστια σημασία.

Από τον Mac στο DOS και τα Windows

Η πορεία του Works δεν έμεινε για πολύ περιορισμένη στον κόσμο του Macintosh. Η Microsoft προχώρησε στη μεταφορά του και στα IBM PC και συμβατά συστήματα, δημιουργώντας την έκδοση για MS-DOS. Το Works για DOS παρουσιάστηκε το 1987, ενώ αργότερα ακολούθησε και η έκδοση για Windows.

Η πρώτη έκδοση του Works για Windows ήταν η Works 2.0, που κυκλοφόρησε το 1991. Από εκεί και πέρα, το πρόγραμμα απέκτησε ολοένα μεγαλύτερη παρουσία στους οικιακούς υπολογιστές της εποχής.

Ένα πρόγραμμα μέσα σε ένα πρόγραμμα

Για αρκετά χρόνια, ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά του Works ήταν ότι δεν λειτουργούσε όπως οι κλασικές σουίτες εφαρμογών που θα γνωρίζαμε αργότερα από το Office.

Μέχρι και τη σειρά 4.5, το Works παρέμενε ουσιαστικά ένα ενιαίο πρόγραμμα. Ο επεξεργαστής κειμένου, το spreadsheet και η βάση δεδομένων χρησιμοποιούσαν το ίδιο περιβάλλον και την ίδια βασική αρχιτεκτονική.

Αυτό είχε πρακτικό αποτέλεσμα: μικρότερες απαιτήσεις σε μνήμη και αποθηκευτικό χώρο και δυνατότητα να λειτουργεί σε υπολογιστές που δεν διέθεταν την ισχύ των μεγαλύτερων συστημάτων της αγοράς.

Η Microsoft τοποθετούσε έτσι το Works σε ένα διαφορετικό σημείο από το Office. Δεν προσπαθούσε να προσφέρει όλες τις επαγγελματικές δυνατότητες του μεγαλύτερου πακέτου. Ήθελε να δώσει στον χρήστη τα εργαλεία που πραγματικά χρειαζόταν στην καθημερινότητά του.

Το Works γίνεται «οικιακό πολυεργαλείο»

Καθώς περνούσαν τα χρόνια, η οικογένεια του Works άρχισε να μεγαλώνει. Το πρόγραμμα συνδέθηκε με εργαλεία και εφαρμογές που απευθύνονταν περισσότερο στον οικιακό χρήστη: ημερολόγιο, οργάνωση επαφών και διευθύνσεων, οικονομική διαχείριση, εγκυκλοπαιδικό περιεχόμενο, χάρτες και εφαρμογές δημιουργίας προσωπικού υλικού.

Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά ήταν τα Microsoft Money, Encarta, Streets & Trips και Picture It!, τα οποία συναντούσε κανείς στα ευρύτερα Works Suite πακέτα της Microsoft.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Works Suite 2000, το οποίο συγκέντρωνε το Works μαζί με Word, Encarta, Money, Home Publishing και Streets & Trips. Η Microsoft το παρουσίαζε ξεκάθαρα ως μια ολοκληρωμένη λύση για τις ανάγκες ενός σπιτιού και όχι ως επαγγελματικό υποκατάστατο του Office.

Works και Office: συγγενείς, αλλά όχι ίδιοι

Παρά το γεγονός ότι συχνά το Works περιγραφόταν ως μια «light» έκδοση του Microsoft Office, στην πραγματικότητα τα δύο προϊόντα είχαν διαφορετική φιλοσοφία.

Το Office αποτελούσε μια συλλογή ξεχωριστών, ισχυρών εφαρμογών, όπως το Word και το Excel, που απευθύνονταν και σε πιο απαιτητικές εργασίες. Το Works παρέμενε επικεντρωμένο στην απλότητα, τη χαμηλή απαίτηση σε πόρους και την καθημερινή χρήση.

Ακόμη και τα αρχεία των δύο οικοσυστημάτων δεν ήταν απλώς διαφορετικές εκδόσεις του ίδιου format. Υπήρχε δυνατότητα ανταλλαγής δεδομένων και άνοιγμα ορισμένων αρχείων, όμως τα εγγενή formats του Works και του Office παρέμεναν διαφορετικά.

Το 2000 αλλάζει η λογική του Works

Γύρω από το Works 2000 η Microsoft άρχισε να δίνει ακόμη μεγαλύτερη έμφαση σε μια εμπειρία προσανατολισμένη στις εργασίες του χρήστη. Το παλιό ενιαίο μοντέλο εξελισσόταν προς μια πιο σύγχρονη μορφή, ενώ τα μεγαλύτερα Works Suite πακέτα έφερναν μαζί του Word και μια σειρά από συμπληρωματικές εφαρμογές.

Η λογική όμως παρέμενε η ίδια: ένας οικονομικός υπολογιστής στο σπίτι μπορούσε να αποκτήσει μέσα από ένα πακέτο τα βασικά εργαλεία για εργασία, σχολείο, οικονομικά, οργάνωση, γράψιμο και ψυχαγωγία.

Το τέλος μιας εποχής

Το Microsoft Works συνέχισε να εξελίσσεται μέχρι τα τελευταία χρόνια της δεκαετίας του 2000. Η τελευταία αυτόνομη έκδοση ήταν το Works 9, ενώ η Microsoft συνέχισε να διαθέτει και Works Suite πακέτα μαζί με άλλες εφαρμογές της.

Σταδιακά όμως το Office έγινε φθηνότερο και πολύ πιο διαδεδομένο, ενώ οι απαιτήσεις των χρηστών αυξήθηκαν. Το Works, που κάποτε αποτελούσε έξυπνη λύση για υπολογιστές με περιορισμένους πόρους, άρχισε να δείχνει την ηλικία της φιλοσοφίας του.

Η τελευταία γενιά του προϊόντος ανήκει πλέον στο παρελθόν. Η Microsoft κατέγραψε το Works 9 ως έκδοση του 2007, ενώ το Works Plus 2008 αποτέλεσε μία από τις τελευταίες εμπορικές παραλλαγές της οικογένειας.

Ένα κομμάτι της εποχής των «όλα σε ένα»

Το Microsoft Works δεν έγινε ποτέ το τεχνολογικό μεγαθήριο που ήταν το Office. Και ίσως αυτό να είναι ακριβώς που το έκανε τόσο χαρακτηριστικό της εποχής του.

Σε έναν υπολογιστή με περιορισμένη μνήμη, μικρό σκληρό δίσκο και επεξεργαστή που σήμερα θα μας φαινόταν απίστευτα αργός, το Works μπορούσε να κάνει λίγο απ’ όλα. Να γράψεις μια εργασία, να φτιάξεις έναν πίνακα, να οργανώσεις μια λίστα, να κρατήσεις σημειώσεις ή να διαχειριστείς τα οικονομικά του σπιτιού.

Ήταν η εποχή που ένα πρόγραμμα δεν χρειαζόταν να κάνει τα πάντα τέλεια. Αρκούσε να σου δίνει όλα όσα χρειαζόσουν, σε ένα μέρος.

Και για πολλούς χρήστες των ’80s και ’90s, το Microsoft Works ήταν ακριβώς αυτό: το πρώτο μικρό «γραφείο» μέσα στον προσωπικό τους υπολογιστή. 💾

Retrocity — Εδώ που φορτώνουν οι αναμνήσεις.

.