ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ, 30 Σεπτεμβρίου 1995, η Microsoft διαθέτει την πρώτη έκδοση του DirectX, μιας τεχνολογίας που έμελλε να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο τα παιχνίδια και οι εφαρμογές multimedia αξιοποιούσαν το hardware στα Windows.

Η πρώτη έκδοση δεν κυκλοφόρησε ακόμη με την ονομασία DirectX 1.0. Διατέθηκε ως Windows Games SDK, τον Σεπτέμβριο του 1995, και αποτέλεσε την αρχή μιας ολόκληρης οικογένειας APIs που θα έφερναν τα Windows πολύ πιο κοντά στις ανάγκες του PC gaming.

💾 Εκείνη την εποχή αυτό ήταν κάτι εξαιρετικά σημαντικό. Τα Windows προσέφεραν ένα γραφικό περιβάλλον που είχε γίνει ήδη δημοφιλές, όμως οι προγραμματιστές παιχνιδιών εξακολουθούσαν σε μεγάλο βαθμό να προτιμούν το DOS, όπου μπορούσαν να έχουν πολύ πιο άμεσο έλεγχο του hardware.

Γιατί χρειαζόταν το DirectX;

Στα χρόνια του DOS, ένα παιχνίδι μπορούσε να επικοινωνεί σχετικά άμεσα με την κάρτα γραφικών, την κάρτα ήχου και τις υπόλοιπες συσκευές του υπολογιστή. Αυτό έδινε στους προγραμματιστές μεγάλο έλεγχο και, κυρίως, τη δυνατότητα να κυνηγήσουν κάθε τελευταίο κομμάτι απόδοσης.

Με τα Windows η κατάσταση ήταν διαφορετική. Το λειτουργικό σύστημα μεσολαβούσε ανάμεσα στο πρόγραμμα και στο hardware και αυτό δημιουργούσε προβλήματα σε εφαρμογές που απαιτούσαν υψηλές επιδόσεις και άμεση πρόσβαση στις δυνατότητες των συσκευών.

Η Microsoft ήθελε να αλλάξει αυτή την κατάσταση, ιδιαίτερα καθώς η αγορά των παιχνιδιών μετακινούνταν προς τα γραφικά 3D και τις ολοένα ισχυρότερες κάρτες γραφικών.

Το DirectX έδωσε στους προγραμματιστές ένα κοινό σύνολο διεπαφών μέσω των οποίων μπορούσαν να αξιοποιούν τις δυνατότητες του hardware χωρίς να χρειάζεται να γράφουν ξεχωριστό κώδικα για κάθε διαφορετική συσκευή. Η Microsoft το περιέγραφε ως μια ολοκληρωμένη τεχνολογία για γραφικά, ήχο, video, συσκευές εισόδου και δικτύωση.

Από το DirectDraw στο Direct3D

Οι πρώτες γενιές του DirectX έδωσαν ιδιαίτερη έμφαση στα 2D γραφικά, στον ήχο και στις συσκευές εισόδου. Το DirectDraw παρείχε λειτουργίες για γρήγορη απεικόνιση 2D γραφικών, ενώ το DirectSound και το DirectInput ανέλαβαν αντίστοιχα τον ήχο και την επικοινωνία με συσκευές όπως πληκτρολόγια, ποντίκια και joysticks.

Η μεγάλη αλλαγή για το 3D gaming ήρθε με το Direct3D. Η Microsoft το παρουσίασε ως νέο μέλος της οικογένειας DirectX το 1996, προσφέροντας στους προγραμματιστές ένα hardware-independent περιβάλλον για πραγματικού χρόνου τρισδιάστατα γραφικά και αξιοποίηση των δυνατοτήτων των νέων 3D accelerators.

Αυτό ήταν ιδιαίτερα σημαντικό σε μια εποχή όπου η αγορά των καρτών 3D γραφικών άρχιζε να εκρήγνυται. Οι προγραμματιστές δεν χρειαζόταν πλέον να αντιμετωπίζουν κάθε κάρτα σαν μια εντελώς διαφορετική περίπτωση. Το Direct3D μπορούσε να λειτουργήσει ως κοινό επίπεδο επικοινωνίας ανάμεσα στο παιχνίδι και στο hardware.

Παράλληλα, το OpenGL είχε ήδη κυκλοφορήσει από το 1992 και αποτελούσε σημαντικό πρότυπο για 3D γραφικά, έχοντας τις ρίζες του στις επαγγελματικές εφαρμογές γραφικών της Silicon Graphics.

Έτσι, στα μέσα της δεκαετίας του ’90, η μάχη για το 3D στα PC δεν ήταν απλώς θέμα ισχυρότερου hardware. Ήταν και θέμα του API που θα επέλεγαν οι δημιουργοί παιχνιδιών.

Το DirectX γίνεται οικογένεια APIs

Το όνομα DirectX δεν περιέγραφε ποτέ μία και μοναδική βιβλιοθήκη. Ήταν η ονομασία μιας ολόκληρης οικογένειας τεχνολογιών, με διαφορετικά APIs να αναλαμβάνουν διαφορετικούς τομείς.

• DirectDraw: 2D γραφικά και άμεση διαχείριση επιφανειών γραφικών.
• Direct3D: τρισδιάστατα γραφικά και hardware acceleration.
• DirectSound: αναπαραγωγή και επεξεργασία ψηφιακού ήχου.
• DirectSound3D: χωρικός/τρισδιάστατος ήχος.
• DirectInput: πληκτρολόγιο, ποντίκι, joystick και game controllers.
• DirectPlay: δικτυακή επικοινωνία και multiplayer gaming.
• DirectShow: αναπαραγωγή και επεξεργασία multimedia, ιδιαίτερα video.
• DirectMusic: μουσική και interactive audio σε παλαιότερες εφαρμογές.
• DirectX Diagnostics (DxDiag): εργαλείο διάγνωσης προβλημάτων σχετικών με το DirectX.
• DirectSetup: εγκατάσταση και διαχείριση των στοιχείων του DirectX.

Αργότερα η οικογένεια επεκτάθηκε σημαντικά, με τεχνολογίες όπως το Direct2D για 2D rendering, το DirectWrite για κείμενο και γραμματοσειρές και το DirectCompute για υπολογισμούς μέσω GPU. Δεν αποτελούσαν όμως μέρος της αρχικής έκδοσης του 1995, αλλά προστέθηκαν καθώς εξελισσόταν η πλατφόρμα.

Η μεγάλη στροφή των Windows στο gaming

Η εμφάνιση του DirectX ήρθε σε μια κρίσιμη στιγμή. Τα Windows 95 είχαν μόλις κυκλοφορήσει και η Microsoft ήθελε τα Windows να πάψουν να θεωρούνται απλώς ένα περιβάλλον για εφαρμογές γραφείου και να γίνουν σοβαρή πλατφόρμα για παιχνίδια.

Το αρχικό Windows 95 DirectX SDK του 1995 αποτέλεσε το πρώτο βήμα. Μέσα στους επόμενους μήνες η τεχνολογία εξελίχθηκε γρήγορα, με το Direct3D να προστίθεται και τη Microsoft να συγκεντρώνει γύρω από το DirectX ολοένα περισσότερους developers και κατασκευαστές hardware. Ήδη το 1996 εκατοντάδες παιχνίδια και εφαρμογές είχαν αρχίσει να αξιοποιούν τις τεχνολογίες DirectX.

Και κάπου εκεί άρχισε να αλλάζει η καθημερινότητα του PC gamer. Οι κάρτες 3D επιτάχυνσης, ο ήχος, τα gamepads και τα Windows άρχισαν να λειτουργούν ως ένα ενιαίο οικοσύστημα.

Από τα Windows στο Xbox

Η επιρροή του DirectX δεν σταμάτησε στους υπολογιστές. Στα τέλη της δεκαετίας του ’90, μια ομάδα μηχανικών της Microsoft από το DirectX δημιούργησε την ιδέα μιας παιχνιδομηχανής που θα αξιοποιούσε την τεχνολογία και τη φιλοσοφία ανάπτυξης των PC.

Το εσωτερικό όνομα του project ήταν DirectX Box. Το όνομα συντομεύτηκε σε Xbox και τελικά έγινε η ονομασία της πρώτης κονσόλας της Microsoft, η οποία κυκλοφόρησε το 2001. Η ίδια η Microsoft αναφέρεται σήμερα στο αρχικό prototype ως «Direct X Box».

Με άλλα λόγια, η ιστορία του Xbox έχει έναν άμεσο σύνδεσμο με εκείνη την τεχνολογία που είχε ξεκινήσει λίγα χρόνια νωρίτερα, προσπαθώντας να κάνει το gaming στα Windows πιο φιλικό στους developers.

Από το 1995 μέχρι σήμερα

Το DirectX συνέχισε να εξελίσσεται μαζί με το hardware. Οι παλιές τεχνολογίες σταδιακά αντικαταστάθηκαν ή υποβαθμίστηκαν, ενώ το Direct3D εξελίχθηκε σε έναν από τους βασικούς πυλώνες των σύγχρονων Windows games. Σήμερα το DirectX αποτελεί θεμελιώδες κομμάτι της πλατφόρμας ανάπτυξης παιχνιδιών της Microsoft και είναι βαθιά ενσωματωμένο στα Windows.

Και αν σήμερα ένας σύγχρονος gamer θεωρεί αυτονόητο ότι ένα παιχνίδι θα αναγνωρίσει την κάρτα γραφικών, τον ήχο και το χειριστήριο του υπολογιστή του, αξίζει να θυμηθούμε πόσο διαφορετικά ήταν τα πράγματα το 1995.

🎮 Τότε, τα Windows προσπαθούσαν ακόμη να αποδείξουν ότι μπορούν να γίνουν πραγματική πλατφόρμα gaming.

💾 Το DirectX ήταν ένα από τα σημαντικότερα κομμάτια αυτής της προσπάθειας.

🕹️ Και κάπως έτσι, στις 30 Σεπτεμβρίου 1995, ξεκίνησε μια τεχνολογία που θα σημάδευε για δεκαετίες την ιστορία του PC gaming.

Retrocity — Εδώ που φορτώνουν οι αναμνήσεις.

.