ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – Στις 17 Οκτωβρίου 1985, η Intel παρουσιάζει τον 80386, γνωστό και ως i386 ή απλώς 386. Πρόκειται για τον πρώτο 32μπιτο επεξεργαστή της αρχιτεκτονικής x86, ένα σημαντικό βήμα στην εξέλιξη των προσωπικών υπολογιστών. Ο νέος επεξεργαστής διαδέχθηκε τον 16μπιτο 80286, ανοίγοντας τον δρόμο για μια νέα γενιά υπολογιστικών συστημάτων.

Intel 80386: Το πέρασμα στα 32 bit

Ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα του 386 ήταν η συμβατότητα με τις παλαιότερες γενιές επεξεργαστών x86. Έτσι, μπορούσε να εκτελεί λογισμικό σχεδιασμένο για τους 16μπιτους προκατόχους του, διατηρώντας τη συνέχεια της πλατφόρμας. Η ίδια φιλοσοφία συμβατότητας θα εξακολουθούσε να χαρακτηρίζει την οικογένεια x86 και στις επόμενες δεκαετίες.

Η αρχική έκδοση του 80386 λειτουργούσε στα 16 MHz, συχνότητα χαμηλότερη από τα 20 MHz που είχαν επιτευχθεί σε ορισμένες εκδόσεις του 80286. Ωστόσο, η νέα 32μπιτη αρχιτεκτονική του προσέφερε σημαντικά αυξημένες δυνατότητες. Οι επιδόσεις του ξεκινούσαν από περίπου 5 MIPS στην έκδοση των 16 MHz και έφταναν τα 11,4 MIPS στην έκδοση των 33 MHz. Τα MIPS εκφράζουν εκατομμύρια εντολές ανά δευτερόλεπτο.

Ο 386 δεν διέθετε ενσωματωμένη μνήμη cache, αλλά μπορούσε να συνεργαστεί με εξωτερική cache στη μητρική πλακέτα. Ένα ακόμη σημαντικό χαρακτηριστικό του ήταν η δυνατότητα διευθυνσιοδότησης έως και 4 GB φυσικής μνήμης και 64 TB εικονικής μνήμης.

Παράλληλα, η αρχιτεκτονική του επέτρεπε πολύ μεγαλύτερη ευελιξία στη διαχείριση της μνήμης, ξεπερνώντας τους περιορισμούς των τμημάτων των 64 KB που χαρακτήριζαν προηγούμενες υλοποιήσεις της x86. Αυτό αποτέλεσε σημαντικό βήμα για την ανάπτυξη πιο απαιτητικών λειτουργικών συστημάτων και εφαρμογών.

Υπήρχε, όμως, και ένας περιορισμός: ο 80386 δεν περιλάμβανε ενσωματωμένη μονάδα κινητής υποδιαστολής (FPU). Για τις πράξεις κινητής υποδιαστολής μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ο μαθηματικός συνεπεξεργαστής 80387. Η ενσωμάτωση της FPU στον ίδιο τον επεξεργαστή θα ερχόταν αργότερα, με τον 80486DX, που παρουσιάστηκε το 1989.

Η Compaq και το τέλος της αποκλειστικότητας της IBM

Παρότι η Intel παρουσίασε τον 386 το 1985, χρειάστηκε να φτάσουμε στο 1986 για να αρχίσει η ευρύτερη αξιοποίησή του σε εμπορικούς υπολογιστές. Αρχικά εμφανίστηκε σε workstations και στη συνέχεια σε ισχυρά προσωπικά συστήματα.

Η μετάβαση στον 386 σηματοδότησε και μια αλλαγή στην αγορά των IBM PC συμβατών. Η Compaq έγινε ο πρώτος μεγάλος κατασκευαστής που υιοθέτησε τον νέο επεξεργαστή σε συμβατό προσωπικό υπολογιστή, παρουσιάζοντας τον Compaq Deskpro 386.

Η κίνηση αυτή έδειξε ότι η εξέλιξη των PC δεν εξαρτιόταν πλέον αποκλειστικά από την IBM. Οι κατασκευαστές συμβατών συστημάτων μπορούσαν να αξιοποιούν τις νέες τεχνολογίες της Intel και να διαμορφώνουν τη δική τους πορεία στην αγορά.

80386DX και 80386SX: Δύο εκδόσεις για διαφορετικές ανάγκες

Το 1989 εμφανίστηκε ο 80386SX, μια οικονομικότερη εκδοχή του 386. Σε αντίθεση με τον 80386DX, ο SX διέθετε εξωτερικό δίαυλο δεδομένων 16 bit, διευκολύνοντας την κατασκευή συστημάτων χαμηλότερου κόστους.

Έτσι, οι δύο εκδόσεις κάλυπταν διαφορετικές ανάγκες: ο 80386DX απευθυνόταν σε ισχυρότερα συστήματα, ενώ ο 80386SX επέτρεψε την αξιοποίηση της 32μπιτης αρχιτεκτονικής σε πιο προσιτούς προσωπικούς υπολογιστές.

Όπως συνέβη και με άλλες γενιές x86, στην αγορά κυκλοφόρησαν επεξεργαστές συμβατοί με τον 386 από διάφορους κατασκευαστές, μεταξύ των οποίων η AMD, η Cyrix, η IBM και η Texas Instruments (TI).

Αξίζει να αναφερθεί και ο Cyrix 486SLC, που εμφανίστηκε το 1992. Παρά την ονομασία του, δεν ήταν ένας πλήρης 80486. Βασιζόταν σε σχεδίαση συγγενική με τον 386SX, συνδυάζοντας σύνολο εντολών της οικογένειας 486 και 1 KB ενσωματωμένης μνήμης cache L1. Αποτελούσε χαρακτηριστικό παράδειγμα της προσπάθειας να προσφερθούν περισσότερες δυνατότητες σε οικονομικότερα συστήματα.

Τεχνικά χαρακτηριστικά Intel 80386

• Αρχιτεκτονική: 32 bit, x86
• Τεχνολογία κατασκευής: CMOS, από 1,5 έως 1 μm
• Αριθμός τρανζίστορ: 275.000
• Τύπος συσκευασίας: 132-pin PGA ή PQFP-132
• Συχνότητες λειτουργίας: 16, 20, 25 και 33 MHz
• Ταχύτητα διαύλου (FSB): 16–33 MHz, ανάλογα με την έκδοση
• Επιδόσεις: περίπου 5 έως 11,4 MIPS
• Φυσική μνήμη: έως 4 GB διευθυνσιοδοτούμενου χώρου
• Εικονική μνήμη: έως 64 TB εικονικού χώρου διευθύνσεων
• Μονάδα FPU: εξωτερικός μαθηματικός συνεπεξεργαστής 80387

## Ένα ορόσημο στην ιστορία των PC

Ο Intel 80386 δεν ήταν απλώς ο διάδοχος του 80286. Έφερε την αρχιτεκτονική x86 σε μια νέα εποχή, με 32μπιτη επεξεργασία, μεγαλύτερο χώρο διευθύνσεων μνήμης και δυνατότητες που επέτρεψαν την ανάπτυξη ισχυρότερων προσωπικών υπολογιστών.

Η κληρονομιά του 386 αποτυπώνεται τόσο στους υπολογιστές που τον χρησιμοποίησαν όσο και στη μακροχρόνια πορεία της αρχιτεκτονικής x86, η οποία εξακολουθεί να αποτελεί βασικό κομμάτι της ιστορίας των υπολογιστών.

Retrocity – Εδώ που φορτώνουν οι αναμνήσεις. Από τη μνήμη στην οθόνη!