ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 10 Οκτωβρίου 1995, στο ετήσιο Microprocessor Forum, η NexGen παρουσιάζει την τεχνολογία του NX686, ενός νέου επεξεργαστή x86 έκτης γενιάς, σχεδιασμένου για να διεκδικήσει μια θέση στην κορυφή της αγοράς των προσωπικών υπολογιστών. Το φιλόδοξο σχέδιο δεν θα κυκλοφορήσει ποτέ με το αρχικό του όνομα. Η τεχνολογία του, όμως, θα αποτελέσει τη βάση για έναν από τους σημαντικότερους επεξεργαστές της AMD: τον AMD K6.

NexGen: ένας μικρός κατασκευαστής με μεγάλες φιλοδοξίες

Η NexGen ιδρύθηκε το 1986 με στόχο τον σχεδιασμό ισχυρών επεξεργαστών συμβατών με την αρχιτεκτονική x86. Όπως και άλλες εταιρείες της εποχής, μεταξύ των οποίων η Cyrix, δεν διέθετε δικά της εργοστάσια παραγωγής ημιαγωγών. Αντίθετα, βασιζόταν σε συνεργασίες με μεγαλύτερους κατασκευαστές, όπως η IBM, για την κατασκευή των σχεδίων της.

Η πρώτη προσπάθεια της NexGen να δημιουργήσει έναν επεξεργαστή αντίστοιχο της γενιάς του Intel 80386 δεν έφτασε ποτέ στην εμπορική παραγωγή. Η εταιρεία, ωστόσο, δεν εγκατέλειψε την προσπάθεια. Το 1994 άρχισε να διαθέτει τον NX586, έναν επεξεργαστή που σχεδιάστηκε για να ανταγωνιστεί τον Intel Pentium.

Η αρχιτεκτονική του NX586 ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα. Παρότι έπρεπε να εκτελεί λογισμικό γραμμένο για την x86, η εσωτερική του σχεδίαση αξιοποιούσε αρχές της τεχνολογίας RISC (Reduced Instruction Set Computer). Ένας μηχανισμός αποκωδικοποίησης μετέφραζε τις εντολές x86 σε εσωτερικές λειτουργίες, επιτρέποντας στον επεξεργαστή να εκτελεί τις εργασίες του με διαφορετικό τρόπο από τους παραδοσιακούς σχεδιασμούς.

Ο NX586 μπορούσε να προσφέρει ανταγωνιστικές επιδόσεις σε ορισμένες εργασίες, αλλά είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα: δεν ήταν άμεσα συμβατός με τις συνηθισμένες μητρικές που χρησιμοποιούσαν οι επεξεργαστές Pentium. Η ανάγκη για ειδικά chipsets και μητρικές περιόριζε την εξάπλωσή του, ακόμη κι όταν οι επιδόσεις του ήταν ελκυστικές.

NX686: η επόμενη γενιά

Με τον NX686, η NexGen ήθελε να διορθώσει τις αδυναμίες του προκατόχου της και να περάσει σε μια κατηγορία επιδόσεων που θα την έφερνε αντιμέτωπη με τους κορυφαίους επεξεργαστές της Intel. Η ανακοίνωση του Οκτωβρίου 1995 αφορούσε την τεχνολογία του νέου επεξεργαστή και συνοδεύτηκε από επίδειξη λειτουργικού πυριτίου.

Ο σχεδιασμός προέβλεπε περίπου 6 εκατομμύρια τρανζίστορ, κατασκευή με λιθογραφία 0,35 μm και αρχικό στόχο χρονισμού τα 180 MHz. Η NexGen είχε αναπτύξει μια αρχιτεκτονική με μεγαλύτερο βαθμό εσωτερικού παραλληλισμού, επιδιώκοντας υψηλότερες επιδόσεις χωρίς να εγκαταλείπει τη συμβατότητα με το λογισμικό x86.

Η IBM παρέμενε σημαντικός συνεργάτης για την παραγωγή, ενώ η NexGen εξέταζε και τη δυνατότητα συνεργασίας με άλλους κατασκευαστές. Οι προοπτικές του NX686 έμοιαζαν σαφώς πιο ελπιδοφόρες από εκείνες του NX586. Υπήρχε, όμως, ένα κρίσιμο ερώτημα: θα κατάφερνε μια σχετικά μικρή εταιρεία να μετατρέψει ένα φιλόδοξο σχέδιο σε εμπορικά επιτυχημένο προϊόν απέναντι στην Intel;

Η AMD αναζητά διέξοδο

Την ίδια περίοδο, η AMD αντιμετώπιζε δυσκολίες στη μάχη με την Intel. Ο K5, η δική της προσπάθεια για έναν ανταγωνιστικό επεξεργαστή πέμπτης γενιάς, είχε καθυστερήσει και δεν κατάφερε να καθιερωθεί όπως θα ήθελε η εταιρεία. Η αγορά απαιτούσε πλέον υψηλότερες επιδόσεις, καλύτερη αξιοποίηση των εντολών πολυμέσων και προϊόντα που θα μπορούσαν να ενσωματωθούν εύκολα στα συστήματα των κατασκευαστών υπολογιστών.

Η NexGen διέθετε κάτι που ενδιέφερε ιδιαίτερα την AMD: μια νέα αρχιτεκτονική επεξεργαστή με σημαντικές προοπτικές, αλλά χωρίς ακόμη το παραγωγικό και εμπορικό μέγεθος που θα χρειαζόταν για να ανταγωνιστεί αποτελεσματικά την Intel. Από την άλλη πλευρά, η AMD είχε τη δυνατότητα να αξιοποιήσει την τεχνογνωσία της, τις παραγωγικές της υποδομές και την παρουσία της στην αγορά.

Στις 20 Οκτωβρίου 1995, η AMD ανακοίνωσε την πρόθεσή της να εξαγοράσει τη NexGen. Η συμφωνία ολοκληρώθηκε στις 17 Ιανουαρίου 1996, με την ενσωμάτωση της NexGen στην AMD. Το σχέδιο του NX686 πέρασε έτσι σε μια εταιρεία που είχε πλέον τους πόρους για να το εξελίξει και να το προωθήσει στην αγορά.

Από τον NX686 στον AMD K6

Η AMD δεν πήρε απλώς τον σχεδιασμό του NX686 και τον έβαλε σε ένα νέο κουτί. Η ομάδα της NexGen συνέχισε την ανάπτυξη του επεξεργαστή, προσαρμόζοντάς τον στις ανάγκες της αγοράς και στις τεχνολογίες της AMD. Σημαντική αλλαγή ήταν η συμβατότητα με το Socket 7, ώστε ο νέος επεξεργαστής να μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε πολύ μεγαλύτερη γκάμα μητρικών που είχαν σχεδιαστεί για την πλατφόρμα Pentium.

Ο νέος επεξεργαστής απέκτησε επίσης υποστήριξη MMX, ενώ η τελική του σχεδίαση ενσωμάτωνε τις αλλαγές που απαιτούνταν για την εμπορική του διάθεση. Έτσι, ο NX686 μεταμορφώθηκε στον AMD K6, ο οποίος κυκλοφόρησε το 1997. Δεν ήταν μια απλή συνέχεια του K5: βασιζόταν σε διαφορετική αρχιτεκτονική, κληρονομημένη από τη δουλειά της NexGen.

Ο K6 έδωσε στην AMD έναν πολύ πιο ανταγωνιστικό επεξεργαστή και βοήθησε την εταιρεία να ενισχύσει τη θέση της στην αγορά των προσωπικών υπολογιστών. Στη συνέχεια ακολούθησαν οι K6-2 το 1998 και K6-III το 1999, επεκτείνοντας την οικογένεια με νέες δυνατότητες και βελτιώσεις.

AMD K6 – βασικά τεχνικά χαρακτηριστικά

• Μνήμη L1 Cache: 32 KB δεδομένων + 32 KB εντολών
• Τύπος υποδοχής: Socket 7
• Δίαυλος συστήματος (FSB): 66 MHz στα αρχικά μοντέλα
• Χρονισμοί αρχικής οικογένειας: 166, 200 και 233 MHz
• Λιθογραφία: 350 nm στα πρώτα μοντέλα, με μεταγενέστερες εκδόσεις στα 250 nm
• Σετ εντολών: x86 και MMX
• Αριθμός τρανζίστορ: περίπου 8,8 εκατομμύρια

Μια εξαγορά που άλλαξε την πορεία της AMD

Η ιστορία του NX686 είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς μια τεχνολογική ιδέα μπορεί να αποκτήσει πραγματική δύναμη όταν βρει τον κατάλληλο δρόμο προς την αγορά. Η NexGen είχε σχεδιάσει έναν επεξεργαστή με μεγάλες φιλοδοξίες, αλλά δεν πρόλαβε να τον κυκλοφορήσει ως ανεξάρτητο προϊόν. Η AMD αξιοποίησε αυτή τη δουλειά, την εξέλιξε και τη μετέτρεψε στον K6.

Στα τέλη της δεκαετίας του ’90, ο AMD K6 βρέθηκε μέσα σε μια από τις πιο ενδιαφέρουσες περιόδους της ιστορίας των PC, όταν οι εναλλακτικές λύσεις απέναντι στην Intel άρχισαν να αποκτούν πραγματικό βάρος. Και πίσω από το όνομα K6 υπήρχε η τεχνογνωσία μιας μικρής εταιρείας που τόλμησε να αμφισβητήσει τους μεγάλους.

Retrocity – Εδώ που φορτώνουν οι αναμνήσεις. Από τη μνήμη στην οθόνη!

NexGen NX686