ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ, 03 Οκτωβρίου 1995, η Be Inc. παρουσιάζει το BeBox, έναν από τους πιο ιδιαίτερους προσωπικούς υπολογιστές της δεκαετίας του ’90. Δεν ήταν απλώς ακόμη ένα desktop PC. Ήταν η υλοποίηση μιας ολόκληρης διαφορετικής φιλοσοφίας γύρω από το hardware και το λειτουργικό σύστημα.

Στην καρδιά του πρώτου BeBox βρίσκονταν δύο επεξεργαστές PowerPC 603 στα 66 MHz, ενώ το μηχάνημα σχεδιάστηκε εξαρχής για να αναδείξει τις δυνατότητες του BeOS, του νέου λειτουργικού συστήματος της Be. Η ίδια η εταιρεία το παρουσίαζε ως μια εναλλακτική πλατφόρμα για απαιτητικούς χρήστες και developers που αναζητούσαν κάτι διαφορετικό από τα καθιερωμένα συστήματα της εποχής.

Και αν υπήρχε ένας υπολογιστής που μπορούσε να τραβήξει το βλέμμα ενός retro συλλέκτη ακόμη και σήμερα, αυτός ήταν σίγουρα ο BeBox. Όχι μόνο για όσα έκανε, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο τα έδειχνε. 💾

Η Be Inc. και η ιδέα για κάτι διαφορετικό

Η Be Inc. ιδρύθηκε το 1990 από τον Jean-Louis Gassée, πρώην στέλεχος της Apple, και τον μηχανικό Steve Sakoman. Οι δύο τους είχαν σημαντική εμπειρία από την Apple και θέλησαν να δημιουργήσουν μια νέα υπολογιστική πλατφόρμα χωρίς να περιορίζονται από τις σχεδιαστικές και τεχνολογικές επιλογές των ήδη καθιερωμένων συστημάτων.

Η εποχή ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα. Τα multimedia άρχιζαν να αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία, οι επεξεργαστές γίνονταν ισχυρότεροι και η παράλληλη επεξεργασία έδινε νέες δυνατότητες σε εφαρμογές ήχου, εικόνας και video.

Η Be δεν θέλησε απλώς να γράψει ένα ακόμη λειτουργικό σύστημα για υπάρχον hardware. Η αρχική της ιδέα ήταν να δημιουργήσει ολόκληρη την πλατφόρμα: υπολογιστή, λειτουργικό σύστημα και εργαλεία ανάπτυξης που θα ήταν σχεδιασμένα να συνεργάζονται από την αρχή.

Πριν από τους PowerPC υπήρχε ο Hobbit

Το αρχικό όραμα του BeBox ήταν ακόμη πιο ασυνήθιστο.

Τα πρώτα πρωτότυπα χρησιμοποιούσαν δύο επεξεργαστές AT&T Hobbit, βασισμένους στην αρχιτεκτονική CRISP (C-language Reduced Instruction Set Processor). Η συγκεκριμένη αρχιτεκτονική είχε σχεδιαστεί με έμφαση στην αποτελεσματική εκτέλεση κώδικα που προερχόταν από τη γλώσσα C.

Ο Hobbit όμως δεν θα είχε μέλλον. Η AT&T σταμάτησε την ανάπτυξή του και η Be αναγκάστηκε να αλλάξει κατεύθυνση. Η λύση βρέθηκε στους νέους, πολλά υποσχόμενους PowerPC.

Έτσι, το BeBox που τελικά έφτασε στην αγορά βασίστηκε σε δύο PowerPC 603, μια επιλογή που ταίριαζε απόλυτα με τη φιλοσοφία της Be για μια σύγχρονη, πολυεπεξεργαστική πλατφόρμα.

Το BeOS ήταν φτιαγμένο για το BeBox

Ο πραγματικός πρωταγωνιστής πίσω από το BeBox ήταν ίσως το BeOS.

Το λειτουργικό σύστημα είχε σχεδιαστεί από την αρχή για να αξιοποιεί σύγχρονες δυνατότητες hardware. Ήταν 32-bit, έδινε ιδιαίτερη έμφαση στο multimedia, στο multitasking, στο multithreading και κυρίως στην πολυεπεξεργασία.

Η αρχιτεκτονική του BeOS ήταν στενά συνδεδεμένη με τη γλώσσα C++ και το λειτουργικό μπορούσε να αξιοποιήσει συστήματα με πολλούς επεξεργαστές. Η υποστήριξη για συμμετρική πολυεπεξεργασία ήταν ένα από τα στοιχεία που το έκαναν να ξεχωρίζει από τα περισσότερα desktop λειτουργικά της εποχής.

Το BeOS υποστήριξε αρχικά PowerPC συστήματα και αργότερα μεταφέρθηκε και σε x86, ενώ διέθετε και ένα ιδιαίτερα προχωρημένο για την εποχή 64-bit journaling file system, το BFS.

Το αποτέλεσμα ήταν ένα λειτουργικό που έμοιαζε διαφορετικό από τα συνηθισμένα desktop περιβάλλοντα των ’90s. Ήταν λιτό, γρήγορο και σχεδιασμένο με τρόπο που επέτρεπε στο hardware να δουλεύει πραγματικά ως ενιαίο σύστημα.

Δύο επεξεργαστές και δύο σειρές από φώτα

Το πιο χαρακτηριστικό γνώρισμα του BeBox ήταν φυσικά οι δύο PowerPC. Σε μια εποχή όπου το dual-processor hardware παρέμενε κυρίως υπόθεση των workstations και των επαγγελματικών συστημάτων, η Be έβαζε δύο CPU μέσα σε έναν προσωπικό υπολογιστή.

Και δεν άφηνε τον χρήστη να το ξεχάσει.

Στο μπροστινό μέρος του κουτιού υπήρχαν δύο σειρές από LED, τα περίφημα “Blinkenlights”, οι οποίες έδειχναν σε πραγματικό χρόνο τον φόρτο εργασίας των δύο επεξεργαστών. Όσο περισσότερο δούλευε το σύστημα, τόσο περισσότερο «ζωντάνευαν» τα φωτάκια.

Για έναν χρήστη των ’90s, ήταν κάτι περισσότερο από ένδειξη λειτουργίας. Ήταν ένας ορατός τρόπος να καταλάβεις τι πραγματικά σήμαινε multiprocessing.

GeekPort: ένας υπολογιστής για να τον πειράξεις

Η Be δεν σχεδίασε το BeBox μόνο για να το χρησιμοποιείς. Το σχεδίασε και για να το πειράζεις.

Ανάμεσα στα πιο ξεχωριστά χαρακτηριστικά του βρισκόταν η GeekPort, μια ειδική θύρα 37 ακίδων που απευθυνόταν σε developers, ηλεκτρονικούς και hardware enthusiasts. Προσέφερε ψηφιακές και αναλογικές εισόδους και εξόδους και άνοιγε τον δρόμο για πειραματικές κατασκευές και custom hardware.

Το BeBox διέθετε επίσης PCI και ISA slots, SCSI και IDE, πολλαπλές σειριακές θύρες, MIDI, joystick interfaces και υπέρυθρες θύρες. Για την εποχή του, ήταν ένας υπολογιστής με ιδιαίτερα πλούσια δυνατότητα επέκτασης.

Δεν ήταν λοιπόν περίεργο που η Be στόχευε σε ανθρώπους που ήθελαν να εξερευνήσουν τον υπολογιστή πέρα από την τυπική χρήση γραφείου.

Το BeBox Dual603-66

Το πρώτο μοντέλο παρουσιάστηκε στις 3 Οκτωβρίου 1995 και χρησιμοποιούσε δύο PowerPC 603 στα 66 MHz. Η Be το παρουσίαζε ως μια νέα εναλλακτική πλατφόρμα για developers και προχωρημένους χρήστες, με αρχική τιμή 1.600 δολάρια. Η αποστολή των πρώτων συστημάτων σε επιλεγμένους πελάτες και developers ξεκίνησε στα μέσα Οκτωβρίου.

Τον Αύγουστο του 1996 ακολούθησε το BeBox Dual603-133, με δύο PowerPC 603e στα 133 MHz. Η νέα έκδοση προσέφερε πάνω από διπλάσια απόδοση από το αρχικό μοντέλο, σύμφωνα με την ίδια τη Be.

Ένα σύντομο αλλά ξεχωριστό ταξίδι

Παρά τον ενθουσιασμό που προκάλεσε, το BeBox παρέμεινε ένα προϊόν μικρής παραγωγής. Η Be τελικά σταμάτησε την κατασκευή hardware, καθώς το BeOS είχε πλέον μεταφερθεί και σε ευρύτερα διαθέσιμο hardware, κυρίως Macintosh και αργότερα x86 συστήματα.

Η παραγωγή του BeBox ολοκληρώθηκε στις αρχές του 1997. Συνολικά πουλήθηκαν περίπου 1.000 BeBox με PowerPC 603 στα 66 MHz και λίγο περισσότερα από 800 μοντέλα με 603e στα 133 MHz.

Έτσι, το BeBox έμεινε στην αγορά για πολύ μικρό χρονικό διάστημα. Όμως ακριβώς αυτή η σπανιότητα, μαζί με τον ιδιαίτερο σχεδιασμό του, το μετέτρεψε αργότερα σε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά συλλεκτικά συστήματα της δεκαετίας του ’90.

Η Apple, το BeOS και η NeXT

Η ιστορία του BeOS έγινε ακόμη πιο ενδιαφέρουσα το 1996, όταν η Apple άρχισε να εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο να αποκτήσει τη Be και να χρησιμοποιήσει την τεχνολογία της για την επόμενη γενιά του λειτουργικού της.

Οι συζητήσεις προχώρησαν, αλλά τελικά δεν κατέληξαν σε συμφωνία. Η Apple στράφηκε προς τη NeXT και απέκτησε την εταιρεία του Steve Jobs. Το NeXTSTEP αποτέλεσε στη συνέχεια σημαντικό τεχνολογικό θεμέλιο για το Mac OS X.

Το BeOS, επομένως, δεν έγινε ποτέ η βάση του επόμενου λειτουργικού της Apple. Παρέμεινε όμως ένα από τα πιο ενδιαφέροντα «τι θα γινόταν αν…» της ιστορίας των προσωπικών υπολογιστών.

Το τέλος της Be

Η Be συνέχισε να επενδύει στο BeOS και αργότερα σε τεχνολογίες για Internet appliances. Το hardware του BeBox όμως είχε ήδη αποτελέσει παρελθόν.

Το 2001, η Palm συμφώνησε να αποκτήσει τα περισσότερα πνευματικά δικαιώματα και τεχνολογικά στοιχεία της Be έναντι 11 εκατομμυρίων δολαρίων σε μετοχές. Με την ολοκλήρωση της συμφωνίας, η Be οδηγήθηκε σε διάλυση της εταιρικής της δραστηριότητας.

BE Inc. BeBox — Τεχνικά χαρακτηριστικά

• Επεξεργαστής: 2× RISC PowerPC 603 στα 66 MHz ή 2× PowerPC 603e στα 133 MHz
• Μνήμη RAM: έως 256 MB, μέσω οκτώ υποδοχών 72-pin SIMM
• Γραφικά: αναλύσεις έως 1.600×1.200 pixels, ανάλογα με την κάρτα γραφικών
• Ήχος: 16-bit stereo
• Media: floppy disk 3,5″ και δυνατότητα χρήσης HDD μέσω SCSI ή IDE
• Επεκτασιμότητα: 3× PCI και 5× ISA slots
• Θύρες: παράλληλη, 4× RS-232, 2× MIDI, joystick, υπέρυθρες, SCSI II και GeekPort
• GeekPort: ειδική θύρα 37 ακίδων για πειραματικές hardware εφαρμογές
• Διαστάσεις: περίπου 21×40×46 εκατοστά
• Λειτουργικό σύστημα: BeOS

Ένας υπολογιστής που έμεινε στη μνήμη

Το BeBox δεν κατάφερε να γίνει ο υπολογιστής που θα άλλαζε την αγορά. Δεν ήταν όμως αυτό που κάνει την ιστορία του ενδιαφέρουσα.

Το σημαντικό είναι ότι η Be Inc. προσπάθησε να επανασχεδιάσει την ιδέα του προσωπικού υπολογιστή από την αρχή. Δύο επεξεργαστές, ένα λειτουργικό φτιαγμένο για πολυεπεξεργασία, multimedia, πειραματικό hardware και μια GeekPort που έλεγε ξεκάθαρα «άνοιξέ με και δημιούργησε».

Και πάνω απ’ όλα, το BeBox έδειξε κάτι που η ιστορία των υπολογιστών μας θυμίζει ξανά και ξανά: δεν είναι μόνο οι υπολογιστές που τελικά επικρατούν εκείνοι που αξίζει να θυμόμαστε.

Μερικές φορές, οι πιο ενδιαφέρουσες ιστορίες βρίσκονται σε εκείνα τα παράξενα, διαφορετικά μηχανήματα που πέρασαν για λίγο από την αγορά και άφησαν πίσω τους μια μικρή αλλά φανατική κοινότητα.

Το BeBox είναι ένα από αυτά. Και τα δύο σειρές από φωτάκια στην πρόσοψή του εξακολουθούν να θυμίζουν μια εποχή όπου η πολυεπεξεργασία δεν ήταν απλώς τεχνικός όρος. Ήταν κάτι που μπορούσες να δεις να αναβοσβήνει μπροστά σου. 💾

Retrocity — Εδώ που φορτώνουν οι αναμνήσεις.

.