ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ 28 Σεπτεμβρίου 1979, κυκλοφορεί στην Ιαπωνία ο NEC PC-8001, ένας από τους σημαντικότερους υπολογιστές της πρώτης γενιάς των ιαπωνικών home computers.

Σε μια εποχή που οι προσωπικοί υπολογιστές άρχιζαν να περνούν από τα εργαστήρια και τους ηλεκτρονικούς χομπίστες στα σπίτια, η NEC παρουσιάζει ένα ολοκληρωμένο μηχάνημα, με ενσωματωμένο πληκτρολόγιο, επεξεργαστή, μνήμη και BASIC στη ROM. Η επιτυχία του θα είναι τεράστια: περίπου 250.000 PC-8001 θα πουληθούν μέσα στα τρία πρώτα χρόνια κυκλοφορίας του.

Ο Kazuhiko Nishi και η ιδέα ενός ιαπωνικού home computer

Πίσω από την προσπάθεια βρίσκεται και μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της πρώιμης ιαπωνικής πληροφορικής, ο Kazuhiko Nishi, ιδρυτής της ASCII Corporation και εκδότης του ASCII, ενός από τα πρώτα σημαντικά ιαπωνικά περιοδικά για υπολογιστές.

Ο Nishi είχε καταλάβει πολύ νωρίς ότι ο προσωπικός υπολογιστής δεν θα παρέμενε υπόθεση μόνο για μηχανικούς και ερευνητές. Οι εξελίξεις στις ΗΠΑ, με μηχανήματα όπως τα Apple και Commodore, έδειχναν ότι δημιουργούνταν μια νέα αγορά γύρω από τους μικροϋπολογιστές.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, η NEC αποφασίζει να αναπτύξει έναν υπολογιστή που θα μπορούσε να απευθυνθεί τόσο σε επαγγελματίες όσο και σε χομπίστες και εκπαιδευτικούς χρήστες. Παράλληλα, η NEC απευθύνεται στη Microsoft για το λογισμικό προγραμματισμού. Η εταιρεία του Bill Gates, που τότε ήταν ακόμη μια σχετικά μικρή επιχείρηση, αναπτύσσει για την NEC μια έκδοση της BASIC που θα ενσωματωθεί στο νέο μηχάνημα.

Ο PC-8001 μπαίνει στην αγορά

Ο PC-8001 παρουσιάστηκε για πρώτη φορά τον Μάιο του 1979 και βγήκε στην αγορά τον Σεπτέμβριο, με τιμή 168.000 γιεν. Χρησιμοποιούσε τον NEC μPD780C, έναν Z80-compatible επεξεργαστή στα 4 MHz, και διέθετε 16 KB RAM, με τη δυνατότητα επέκτασης στα 32 KB. Η BASIC βρισκόταν στη ROM, επιτρέποντας στον χρήστη να ανοίξει το μηχάνημα και να αρχίσει να προγραμματίζει χωρίς να χρειάζεται ξεχωριστό λειτουργικό σύστημα.

Στα γραφικά μπορούσε να εμφανίσει 80 στήλες × 25 γραμμές κειμένου, ενώ η λειτουργία γραφικών έφτανε τα 160 × 100 pixels με 8 χρώματα. Υπήρχε επίσης υποστήριξη για κεφαλαίους και πεζούς χαρακτήρες, κάτι που έκανε το μηχάνημα ιδιαίτερα ευέλικτο για προγραμματισμό και εφαρμογές.

Η σχεδίαση ήταν επίσης σημαντική. Σε αντίθεση με αρκετά από τα πρώτα microcomputers της εποχής που κυκλοφορούσαν ως κιτ ή απαιτούσαν σημαντική συναρμολόγηση, ο PC-8001 ήταν ένα έτοιμο, ολοκληρωμένο προσωπικό σύστημα. Ο χρήστης μπορούσε να τον συνδέσει με οθόνη, κασετόφωνο ή εκτυπωτή και να ξεκινήσει αμέσως.

Δεν ήταν ο πρώτος — αλλά έγινε σημείο καμπής

Ο PC-8001 συχνά χαρακτηρίζεται ως ο πρώτος ιαπωνικός προσωπικός υπολογιστής. Ιστορικά όμως αυτό χρειάζεται μια μικρή διευκρίνιση: πριν από αυτόν είχαν ήδη εμφανιστεί στην Ιαπωνία μηχανήματα όπως ο Hitachi Basic Master και ο Sharp MZ-80K.

Η πραγματική σημασία του PC-8001 βρίσκεται αλλού. Η NEC κατάφερε να δημιουργήσει ένα μαζικά επιτυχημένο, έτοιμο προς χρήση προσωπικό υπολογιστή, ανοίγοντας ακόμη περισσότερο την αγορά των 8-bit υπολογιστών στην Ιαπωνία. Η ίδια η NEC αναφέρει ότι το PC-8001 ουσιαστικά «σήκωσε την αυλαία» για την εποχή των προσωπικών υπολογιστών στη χώρα και βοήθησε την εταιρεία να αποκτήσει ηγετική θέση στην εγχώρια αγορά.

Και αυτό φαίνεται καθαρά από τους αριθμούς: περίπου 250.000 μονάδες μέσα στα τρία πρώτα χρόνια. Για τα δεδομένα της εποχής, ήταν ένα εξαιρετικά σημαντικό επίτευγμα.

PC-8001A: ο δρόμος προς τη Δύση

Η επιτυχία του PC-8001 δεν περιορίστηκε στην Ιαπωνία. Το μηχάνημα πέρασε και στην άλλη πλευρά του Ειρηνικού με την ονομασία PC-8001A, με την αμερικανική έκδοση να κυκλοφορεί το 1981. Το μοντέλο προσαρμόστηκε ώστε να πληροί τις αμερικανικές απαιτήσεις περί ηλεκτρομαγνητικών παρεμβολών και διέθετε διαφορετικό character ROM από την ιαπωνική έκδοση.

Ο PC-8001A δεν έγινε βέβαια στις ΗΠΑ το φαινόμενο που είχε γίνει ο PC-8001 στην Ιαπωνία, όμως αποτελεί σημαντικό κομμάτι της προσπάθειας της NEC να μεταφέρει τη σειρά PC-8000 σε διεθνείς αγορές.

Η οικογένεια μεγαλώνει

Ο PC-8001 δεν έμεινε μόνος του. Η NEC δημιούργησε μια ολόκληρη οικογένεια γύρω από τη φιλοσοφία του, ενώ παράλληλα ανέπτυξε και άλλες σειρές για διαφορετικές κατηγορίες χρηστών.

Το PC-6001 εμφανίζεται τον Νοέμβριο του 1981 ως ένα πιο προσιτό home computer, επίσης βασισμένο σε Z80-compatible επεξεργαστή. Ακολούθησαν το PC-6001mkII το 1983 και το PC-6601 τον Νοέμβριο του ίδιου έτους. Ο τελευταίος πρόσθετε ενσωματωμένο floppy disk drive και σαφώς πιο προηγμένες δυνατότητες.

Παράλληλα, η NEC θα εξελίξει την ανώτερη κατηγορία της με τη σειρά PC-8800, δημιουργώντας ένα από τα σημαντικότερα οικοσυστήματα 8-bit υπολογιστών της Ιαπωνίας.

Από τη Microsoft BASIC στο MSX

Η συνεργασία NEC και Microsoft είχε σημασία και πέρα από τον ίδιο τον PC-8001. Η Microsoft είχε πλέον αποκτήσει εμπειρία στην προσαρμογή της BASIC της για ιαπωνικούς κατασκευαστές και ο Kazuhiko Nishi θα αποτελούσε λίγα χρόνια αργότερα μία από τις κεντρικές προσωπικότητες πίσω από το MSX.

Το 1983, η ASCII Corporation και η Microsoft Japan δημιούργησαν την αρχιτεκτονική MSX, ένα κοινό πρότυπο για 8-bit home computers. Ο στόχος ήταν να μπορούν διαφορετικοί κατασκευαστές να κυκλοφορούν συμβατά μηχανήματα, δημιουργώντας ένα μεγαλύτερο και πιο ενιαίο οικοσύστημα hardware και software.

Επομένως, ο PC-8001 δεν ήταν ο «πρόδρομος» του MSX με την αυστηρή τεχνική έννοια. Ήταν όμως μέρος της προηγούμενης εποχής συνεργασίας της NEC, της ASCII και της Microsoft που συνέβαλε στη διαμόρφωση του ιαπωνικού home-computer οικοσυστήματος. Για το ίδιο το MSX, το Retrocity έχει ετοιμάσει ξεχωριστό αφιέρωμα.

NEC PC-8001 – Τεχνικά χαρακτηριστικά

NEC PC-8001

Επεξεργαστής: NEC μPD780C, 8-bit, Z80-compatible, 4 MHz Μνήμη RAM: 16 KB, επεκτάσιμη στα 32 KB Μνήμη ROM: 24 KB VRAM: 3 KB Κείμενο: 80 × 25 χαρακτήρες Γραφικά: 160 × 100 pixels, 8 χρώματα Ήχος: Beeper Αποθήκευση: κασέτα, με υποστήριξη εξωτερικών floppy disk drives 5,25″ Θύρες: παράλληλη, RS-232, κασέτα και expansion bus Διαστάσεις: περίπου 43 × 26 × 8 εκατοστά Βάρος: περίπου 4 κιλά Βασικό λογισμικό: N-BASIC στη ROM Προαιρετικά: Disk BASIC, CP/M

Ο NEC PC-8001 ήταν κάτι περισσότερο από ακόμη έναν Z80 υπολογιστή. Ήταν ένα από τα μηχανήματα που έδειξαν στην Ιαπωνία ότι ο προσωπικός υπολογιστής μπορούσε να γίνει πραγματικό καταναλωτικό προϊόν και όχι απλώς εργαλείο για λίγους ειδικούς.

Και κάπου εκεί, μέσα σε ένα μπεζ πληκτρολόγιο, μια ROM με BASIC και 16 KB μνήμης, άρχισε να χτίζεται μια ολόκληρη γενιά Ιαπώνων χρηστών
«`