ScorpioGr

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ 05 Ιανουαρίου 1985, στην χειμερινή CES, και πλάι στη ναυαρχίδα της Atari ST, η Atari παρουσιάζει στο κοινό την τελευταία σειρά 8μπιτων home computers της. Τους Atari 65 και 130XE, των οποίων η νέα εμφάνιση παραπέμπει άμεσα στον ST, αν και η απόσταση των γηρασμένων αυτών κομπιούτερ με τον 16μπιτο νέο μέλος της οικογένειας, ήταν κάτι παραπάνω από εξόφθαλμες.

Atari 130XE (1985): Nέος σχεδιασμός στα πρότυπα του ST, με 128KB RAM

Η σειρά Atari XE δεν περιλάμβανε νέα home computers, αλλά μόνο face lift προηγούμενων μοντέλων και συγκεκριμένα της σειράς XL (XE:  XL-Expanded). Το νέο αυτό λανσάρισμα, συνθέσεων που πρακτικά μετρούσαν τότε πάνω από πέντε χρόνια ζωής, ήταν απαραίτητο λόγω της νέας εταιρικής ταυτότητας που διαμόρφωνε ο ολοκαίνουριος Atari ST. Έτσι, εμφανισιακά τα ΧΕ παραπέμπουν άμεσα στον ST, χωρίς μονάδα floppy disk βέβαια και με λιγότερα πλήκτρα και επεκτάσεις. Ωστόσο, στο εσωτερικό των δύο συστημάτων βρίσκονταν οι συνθέσεις της σειράς XL, η οποία με τη σειρά της αποτελούσε αναβάθμιση των πρώτων home computers της Atari, 400 και 800. Ειδικότερα, τόσο ο 65ΧΕ όσο και ο 130ΧΕ δεν ήταν τίποτε περισσότερο παρά ένας 800XL, με περισσότερη μνήμη στην περίπτωση του 130ΧΕ (64 και 128 ΚΒ αντίστοιχα). Η επιπλέον μνήμη μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως RAM disk, στα κατά τ’ άλλα 100% συμβατά με τις προηγούμενες εκδόσεις 8μπιτα αυτά συστήματα. Τέλος, μία ακόμη διαφοροποίηση αφορούσε στην επεκτασιμότητά τους, καθώς δεν υπήρχε πλέον παράλληλη θύρα PBI (Parallel Bus Interface), αλλά είχε αντικατασταθεί με τη νεότερη, μικρότερη, αν και ηλεκτρονικά σχεδόν πανομοιότυπη θύρα ECI (Enhanced Cartridge Interface). Αργότερα, και ειδικά για την ανατολική Ευρώπη, η Atari κυκλοφόρησε σε διαφορετικό πακέτο τον 65ΧΕ, ως 800ΧΕ. Το κακό με τα συγκεκριμένα συστήματα που κατασκευάζονταν στην Κίνα (το 1991), ήταν ότι παρουσίαζαν bugs στο hardware.

Atari XEP, η Portable εκδοχή του 65ΧΕ που δεν μπήκε όμως ποτέ στην παραγωγή.

Στην ίδια CES του 1985 παρουσιάστηκε δύο ακόμη μοντέλα ΧΕ, που δεν κυκλοφόρησαν ποτέ στην αγορά. Ο πρώτος, ο 65ΧΕP (XE Portable) ήταν μία φορητή έκδοση του 65ΧΕ, που περιλάμβανε επιπλέον πράσινη οθόνη LCD 5 ιντσών, μονάδα floppy disk 3,5” και μπαταρία. Είχε στόχο να αντιπαρατεθεί με τον επίσης φορητό Commodore SX-64, αλλά τελικά δεν ξεπέρασε ποτέ το στάδιο του πρωτότυπου. Το δεύτερο, το 65ΧΕΜ (XE Μusic) αποτελούσε μία ειδική “μουσική” έκδοση του 65ΧΕ. Eκτός της λοιπής κοινής σύνθεσης με τον 65ΧΕ, ο ΧΕΜ ενσωμάτωνε κι ένα αναβαθμισμένο chip ήχου 8 καναλιών των 11 οκτάβων, το επονομαζόμενο ΑΜΥ. Το ΑΜΥ chip δεν μπήκε ποτέ στην παραγωγή.

Η τελευταία γενιά 8μπιτων υπολογιστών της Atari έμεινε στην κυκλοφορία έως το 1992, πλάι στον 16μπιτο ST, οπότε και η Atari αποσύρθηκε εντελώς από την αγορά των home computers. Έχει προηγηθεί το 1987, μία προσπάθεια αναβίωσης της arcade παράδοσης της εταιρείας με την παιχνιδομηχανή Atari XEGS (ΧΕ Game System), που πρακτικά ήταν ένας Atari 65XE με στάνταρ joysticklight gun και αποσπώμενο πληκτρολόγιο. Ο XEGS δεχόταν όλη τη μεγάλη γκάμα παιχνιδιών των 8bit υπολογιστών της Atari, με μορφή Cartridge. Ωστόσο, την εποχή εκείνη, απέναντι στα NES και Master System, δεν μπορούσε να έχει καμία τύχη.

ATARI 65/130XE

Επεξεργαστής: 8bit MOS 6502C στα 1,79 MHz
Μνήμη RAM: 64ΚΒ/128KB
Γραφικά: 320×192 pixels, 16 χρώματα σε 15 τονικότητες (σύνολο 240)
Ήχος: 4 κανάλια, 3,5 οκτάβες
Πληκτρολόγιο: 57 πλήκτρων, 4 ειδικών λειτουργιών
Λειτουργικό Σύστημα: 2x Joystick, Composite, ECI, SIO (περιφερειακά: printer, κασετόφωνο, μόντεμ κ.α.)
Σας άρεσε??? Διαδώστε το!!!

2 Comments

  1. Nikos Pachtas
    Nikos PachtasΑπάντηση
    05/Ιανουάριος/2019 at 1:02 μμ

    Ο πρώτος μου υπολογιστής και συνάμα ο πιο αγαπημένος! Θα διαφωνίσω φυσικά με τον όρο “γηρασμένος”: φυσικά ο 130XE απευθύνονταν σε διαφορετικό κομάτι της αγοράς από ότι ο Atari ST, με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που η Amiga μπορούσε να διατήθεται στην αγορά παράλληλα με τον C64. Και στις δύο περιπτώσεις δεν είχε νόημα να συγκρίνουμε τα μοντέλα της ίδιας εταιρίας, το κάθε ένα είχε τον σκοπό του και την χρησιμότητα του στην γκάμα της Atari και της Commodore αντίστοιχα.

    Η ανάγκη ύπαρξης του 130XE δεν ήταν τόσο η αισθητική εναρμόνηση. Η αλήθεια είναι ότι κατασκευαστικά η σειρά XE είχε μικρότερο κόστος από την σειρά XL, οπότε ο XE με 128KB κόστιζε στην Ελλάδα (τέλη Αυγούστου του 1985) 37.500 δραχμές (συγκριτικά ο Spectrum πρέπει να έκανε κάπου στις 27.000 και ο C64-ψωμιέρας πάνω από 50.000). Επαληθεύονταν λοιπόν 100% το slogan της εποχής Jack Tramiel : “Power without the price”!

    Η επιλογή για 128KB Ram είχε γίνει καθαρά για λόγους marketing. Για χρόνια το αγοραστικό κοινό, και κυρίως όσοι δεν μπορούσαν να γνωρίζουν αναλυτικά τα τεχνικά χαρακτηριστικά και την σημασία τους, μένανε μόνο στο μέγεθος της μνήμης (δεν ξέρω αν από εκεί βγήκε η φράση “το μέγεθος δεν έχει σημασία” 🙂 ). Λίγα προγράμματα είχαν γραφτεί που εκμεταλεύονταν την έξτρα μνήμη – ήταν όμως πολύ χρήσιμη ως RAM Disk και επιτάχυνε πάρα πολύ την αντιγραφή δισκετών από συστήματα που είχαν ένα μόνο floppy disk drive.

    Για να επανέρθω σε αυτό το “γηρασμένο” που τόσο με πλήγωσε 🙂 θα πρέπει να παραδεχτούμε ότι η σχεδίαση των 8bit Atari είχε γίνει το 1978, οπότε μετρούσε ήδη 6-7 χρονάκια από την παρουσίαση της σειράς ΧΕ. Αυτό όμως δεν την κάνει απαραίτητα γηρασμένη, αφού ήταν τόσο πρωτοποριακή η σχεδίαση του κορυφαίου Jay Miner που ορισμένα χαρακτηριστικά της κάναμε πολύ καιρό να τα δούμε στον χώρο του hardware. Θα αναφέρω ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: οι περιφεριακές συσκευές ενώνονταν σε μορφή αλυσίδας μέσω ενός custom interface που είχε τα βασικά χαρακτηριστικά με το USB. Κάθε συσκευή έπερνε δυναμικά ένα αριθμό σειράς και μπορούσε κατά τη διάρκεια της εκίνησης να στείλει τον device driver στον κεντρικό υπολογιστή. Αυτό στο χαρακτηριστικό σε συνδιασμό με τους υποεπεξεργαστές για γραφικά (το θαυματουργό ANTIC chip) και το POKEY (τον ελεγκτή εισόδου/εξόδου και sound generator) μπορούσε να δημιουργήσει ένα πολύ αποδοτικό σύστημα για διάφορες εφαρμογές. Εξάλλου αν ήταν γηρασμένη η σειρά το 1985, δύσκολα θα έμενε στη γραμμή παραγωγής έως το 1992!

    Με βάση όλα τα παραπάνω, θα απορήσει καλοπροαίρετα κάποιος γιατί η 8bit σειρά της Atari δεν πούλησε καλύτερα από τα περίπου 4 εκατομύρια που πούλησε κατά τη διάρκεια της 13χρονης εμπορικής της πορείας. Κατά την προσωπική μου γνώμη, ο βασικός λόγος ήταν η νωοτροπία της ίδιας της Atari όπου μέρχι το 1982, τα πρώτα 3 χρόνια της ζωής της σειράς, κρατούσε επτασφράγιστο μυστικό όλα εκείνα τα τεχνικά χαρακτηριστικά που ήταν απαραίτητα για την πλήρη αξιοποίηση του hardware από τους προγραμματιστές. Έχοντας αναπτύξει μια νωοτρπία από τη σειρά VCS2600, θεωρούσε ότι το δικαίωμα να αναπτύσει software άνηκε δικαιοματικά μόνο στον δημιουργό του hardware, με αποτέλεσμα ότι εφαρμογές κυκλοφορούσαν να ήταν είτε από την ίδια την ATARI είτε από δημιουργούς που προσπαθούσαν, αποκρυπτογραφόντας τις δυνατότητες του hardware να φτιάξουν πραγκατικά αποδοτικό software. Όταν το 1982 κυκλοφόρησε το ευαγγέλιο “De Re Atari” ήταν πια αργά, αφού είχε χαθεί πολύτιμος χρόνος, που είχε δοθεί απλόχερα στην Commodore.

    • ScorpioGr
      05/Ιανουάριος/2019 at 1:15 μμ

      Αγαπητέ Νίκο, όπως γράφω παραπάνω ο ΧΕ αν και παρουσιάστηκε πλάι στη ναυαρχίδα της Atari ST, η σειρά Atari XE δεν περιλάμβανε νέα home computers, αλλά μόνο face lift προηγούμενων μοντέλων και συγκεκριμένα της σειράς XL (XE: XL-Expanded). Εκεί πάει ο χαρακτηρισμός μου όσο και αν πρακτικά το μηχάνημα προχώρησε ίσως λόγω του σχεδιασμού του…..

Αφήστε μια απάντηση

Name*
Email*
Url
Το μήνυμά σας*

Μπορείτε να τα χρησιμοποιήσετε HTML tags και τα χαρακτηριστικά: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>