Σαν σήμερα, στις 10 Νοεμβρίου 1999, η Compaq παρουσιάζει μια νέα οικογένεια μικρών επιτραπέζιων υπολογιστών με την ονομασία iPAQ. Πολύ πριν το όνομα συνδεθεί με τα γνωστά PDA και αργότερα με smartphones, το iPAQ ξεκίνησε ως ένα compact desktop PC, σχεδιασμένο για να απλοποιήσει την εγκατάσταση, τη χρήση και τη διαχείριση των υπολογιστών, κυρίως σε εταιρικά περιβάλλοντα.

Η αρχική ιδέα βασιζόταν σε δύο εκδόσεις: το κλασικό iPAQ με παραδοσιακές θύρες σύνδεσης και το iPAQ Legacy-Free, που εγκατέλειπε αρκετές από τις παλιές τεχνολογίες των PC, δίνοντας έμφαση στη σύνδεση περιφερειακών μέσω USB.

Η εποχή των Legacy-Free υπολογιστών

Στα τέλη της δεκαετίας του ’90, η αγορά των προσωπικών υπολογιστών άρχισε να αλλάζει αισθητά. Η παραδοσιακή εικόνα του μεγάλου, γκρίζου κουτιού με τις πολυάριθμες υποδοχές και τις κάρτες επέκτασης άρχισε να υποχωρεί μπροστά σε πιο συμπαγείς και ολοκληρωμένες σχεδιάσεις.

Ο όρος Legacy-Free περιέγραφε υπολογιστές που εγκατέλειπαν παλαιότερες διεπαφές και τεχνολογίες, όπως τις θύρες σειριακής και παράλληλης επικοινωνίας, τις συνδέσεις PS/2 και τις υποδοχές επέκτασης ISA ή PCI. Στη θέση τους, αξιοποιούσαν περισσότερο ενσωματωμένα κυκλώματα και το USB, το οποίο είχε αρχίσει να καθιερώνεται ως ενιαίο πρότυπο σύνδεσης περιφερειακών.

Η φιλοσοφία αυτή περιόριζε την πολυπλοκότητα και το κόστος κατασκευής, ενώ έκανε τους υπολογιστές ευκολότερους στη συντήρηση και στη μαζική εγκατάσταση. Παράλληλα, αντανακλούσε μια ευρύτερη αλλαγή: ο υπολογιστής δεν προοριζόταν πλέον αποκλειστικά για εξειδικευμένους χρήστες και επαγγελματίες, αλλά γινόταν όλο και περισσότερο μια καθημερινή συσκευή για το σπίτι και το γραφείο.

Η Compaq εντάχθηκε σε αυτή τη σχεδιαστική τάση με το iPAQ. Αντί για έναν παραδοσιακό πύργο με πολλές δυνατότητες αναβάθμισης, δημιούργησε ένα μικρό και ιδιαίτερα ολοκληρωμένο σύστημα, με τα περισσότερα υποσυστήματα ενσωματωμένα στη μητρική πλακέτα. Η περιορισμένη δυνατότητα εσωτερικών επεκτάσεων αντισταθμιζόταν από την απλότητα και την ευκολία σύνδεσης εξωτερικών συσκευών.

Δύο εκδόσεις, δύο διαφορετικές φιλοσοφίες

Το iPAQ Legacy-Free ήταν η πιο χαρακτηριστική έκφραση της νέας φιλοσοφίας. Δεν διέθετε τις παραδοσιακές θύρες PS/2, σειριακή και παράλληλη, αλλά προσέφερε συνολικά πέντε θύρες USB, ώστε πληκτρολόγιο, ποντίκι και άλλα περιφερειακά να συνδέονται με το ίδιο πρότυπο.

Στο εσωτερικό του συναντούσαμε επεξεργαστές Intel Celeron ή Pentium III, ανάλογα με τη διαμόρφωση, καθώς και ενσωματωμένα υποσυστήματα γραφικών και ήχου. Η αρχιτεκτονική βασιζόταν στο chipset Intel 810E, με ενσωματωμένο ελεγκτή γραφικών και υποστήριξη ήχου AC’97.

Παρά τον περιορισμένο εσωτερικό χώρο, η Compaq δεν εγκατέλειψε εντελώς την ευελιξία. Το σύστημα διέθετε ειδική υποδοχή MultiBay, στην οποία μπορούσαν να τοποθετηθούν εναλλάξιμες μονάδες αποθήκευσης, όπως CD-ROM, DVD, LS-120 ή ακόμη και πρόσθετος σκληρός δίσκος, ανάλογα με τη διαμόρφωση.

Το standard iPAQ, που περιγραφόταν και ως Legacy-Light, απευθυνόταν σε χρήστες και εταιρείες που εξακολουθούσαν να χρειάζονται συμβατότητα με παλαιότερα περιφερειακά. Εκτός από τις δύο θύρες USB, διέθετε δύο PS/2 για πληκτρολόγιο και ποντίκι, μία σειριακή και μία παράλληλη θύρα. Έτσι, μπορούσε να ενσωματωθεί ευκολότερα σε υπάρχοντα εταιρικά περιβάλλοντα χωρίς να απαιτείται άμεση αντικατάσταση όλου του εξοπλισμού.

Σχεδιασμός και αθόρυβη λειτουργία

Ένα από τα χαρακτηριστικά που ξεχώριζαν στο iPAQ ήταν ο ιδιαίτερος σχεδιασμός του. Το μικρό, καμπυλωτό περίβλημα με τις σκούρες αποχρώσεις και τις μεταλλικές λεπτομέρειες διέφερε αισθητά από την τυπική εμφάνιση των επιτραπέζιων PC της εποχής.

Η Compaq είχε δώσει ιδιαίτερη έμφαση και στη θερμική διαχείριση. Η σχεδίαση αξιοποιούσε τη φυσική συναγωγή της θερμότητας, περιορίζοντας την ανάγκη για έντονη ενεργή ψύξη. Το αποτέλεσμα ήταν ένας υπολογιστής κατάλληλος για γραφεία και χώρους εργασίας, όπου ο χαμηλός θόρυβος αποτελούσε σημαντικό πλεονέκτημα.

Από το desktop iPAQ στα PDA και τα Internet Appliances

Το όνομα iPAQ έμελλε να αποκτήσει πολύ μεγαλύτερη αναγνωρισιμότητα τα επόμενα χρόνια. Το 2000 η Compaq παρουσίασε το iPAQ IA-1, ένα μικρό Internet Appliance που ακολουθούσε την ίδια γενικότερη λογική της απλοποιημένης πρόσβασης στο Διαδίκτυο.

Το 2001 η εταιρεία επέκτεινε τη χρήση της ονομασίας στην αγορά των φορητών υπολογιστικών συσκευών, παρουσιάζοντας τα γνωστά iPAQ Pocket PC. Αργότερα, η οικογένεια περιλάμβανε και συσκευές με δυνατότητες κινητής τηλεφωνίας, με αποτέλεσμα το όνομα iPAQ να συνδεθεί πλέον περισσότερο με τα PDA και τα smartphones παρά με τον αρχικό επιτραπέζιο υπολογιστή.

Τεχνικά χαρακτηριστικά Compaq iPAQ Desktop

Τα παρακάτω στοιχεία αφορούν τις αρχικές διαμορφώσεις της σειράς iPAQ και ενδέχεται να διαφέρουν ανάλογα με τον επεξεργαστή και την έκδοση:

• Επεξεργαστές: Intel Celeron 500 MHz ή Intel Pentium III, με μεταγενέστερες διαμορφώσεις και υψηλότερες συχνότητες
• Chipset: Intel 810E
• Μνήμη RAM: SDRAM, με αρχικές διαμορφώσεις 64 ή 128 MB και δυνατότητα επέκτασης έως 512 MB
• Γραφικά: Ενσωματωμένος ελεγκτής γραφικών Intel, με πρόσθετη μνήμη display cache σε ορισμένες εκδόσεις Pentium III
• Ήχος: Ενσωματωμένο υποσύστημα AC’97
• Σκληρός δίσκος: Ultra ATA/66, με χωρητικότητες που περιλάμβαναν 4,3 και 10 GB
• Θύρες Legacy-Free: 5× USB, έξοδος οθόνης, υποδοχές ήχου και σύνδεση δικτύου
• Θύρες Legacy-Light: 2× USB, 2× PS/2, 1× σειριακή και 1× παράλληλη, μαζί με τις υποδοχές οθόνης, ήχου και δικτύου
• Επέκταση αποθήκευσης: Εναλλάξιμη υποδοχή MultiBay για συμβατές μονάδες αποθήκευσης
• Διαστάσεις: Περίπου 16,3 × 26,7 × 37,8 εκατοστά
• Βάρος: Περίπου 4,8–5,4 κιλά, ανάλογα με τη διαμόρφωση
• Λειτουργικά συστήματα: Windows 95, Windows 98, Windows NT ή Windows 2000, ανάλογα με την έκδοση και την αγορά

Το Compaq iPAQ αποτέλεσε ένα χαρακτηριστικό δείγμα της μετάβασης των προσωπικών υπολογιστών σε πιο συμπαγείς, ολοκληρωμένες και εύκολες στη διαχείριση κατασκευές. Η ιδέα του Legacy-Free δεν επικράτησε με τον απόλυτο τρόπο που οραματίζονταν τότε οι κατασκευαστές, όμως πολλές από τις επιλογές του —η ενσωμάτωση των κυκλωμάτων, η απλοποίηση των συνδέσεων και η αξιοποίηση του USB— έγιναν σταδιακά βασικά στοιχεία των σύγχρονων PC.

Και κάπως έτσι, πριν το iPAQ γίνει συνώνυμο των φορητών συσκευών της Compaq, είχε ήδη αφήσει το δικό του αποτύπωμα στην ιστορία των desktop υπολογιστών.